Miras bırakanın ölümünden sonra birden fazla mirasçının bulunması halinde terekeye dahil malvarlığı üzerinde mirasçılar arasında miras ortaklığı meydana gelir. Mirasçılar mirasın nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşabiliyorsa paylaşım anlaşma yoluyla gerçekleştirilebilir. Ancak mirasçılardan birinin paylaşmaya veya satışa yanaşmaması, miras kalan taşınmazı tek başına kullanması ya da diğer mirasçılar arasında anlaşmazlık bulunması halinde uyuşmazlığın hukuki yollarla çözülmesi gerekebilir.
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamaması, mirasın hiçbir zaman paylaşılamayacağı anlamına gelmez. Şartlarına göre mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesi yoluyla miras ortaklığının sona erdirilmesi mümkündür.
Mirasçılar Anlaşamazsa Miras Nasıl Paylaşılır?
Birden fazla mirasçının bulunması halinde miras bırakanın ölümüyle birlikte tereke üzerinde miras ortaklığı meydana gelir.
Mirasçılar terekeye dahil taşınmazların, paranın ve diğer malvarlığı değerlerinin paylaşımı konusunda anlaşabilirlerse uyuşmazlık çıkmadan paylaşım gerçekleştirilebilir.
Ancak mirasçılar arasında anlaşma sağlanamıyorsa, hiçbir mirasçı kural olarak miras ortaklığını süresiz olarak devam ettirmeye zorlanamaz.
Mirasın paylaşılmasını isteyen mirasçı, somut olayın özelliklerine göre paylaşma veya ortaklığın giderilmesi için hukuki yollara başvurabilir.
Mirasçılardan Biri İmza Vermezse Ne Olur?
Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri, mirasçılardan birinin satış veya paylaşım için imza vermemesidir.
Örneğin miras kalan bir evin satılması konusunda dört mirasçı anlaşmış ancak beşinci mirasçı satışa onay vermemiş olabilir.
Bu durumda diğer mirasçılar, sırf çoğunluk oldukları için taşınmazın tamamını üçüncü bir kişiye satamazlar.
Ancak bir mirasçının imza vermemesi, mirasın paylaşılmasını süresiz olarak engelleyebileceği anlamına da gelmez.
Anlaşma sağlanamaması halinde hukuki yollara başvurularak ortaklığın sona erdirilmesi talep edilebilir.
Miras Kalan Ev Nasıl Satılır?
Miras kalan bir taşınmazın tüm mirasçıların anlaşmasıyla satılması mümkündür.
Ancak mirasçılardan biri veya birkaçı satışa karşı çıkıyorsa taşınmazın tamamının anlaşmalı şekilde satılması mümkün olmayabilir.
Bu durumda mirasçılardan biri ortaklığın giderilmesi yoluna başvurabilir.
Ortaklığın giderilmesinde öncelikle malın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığı değerlendirilir. Aynen bölünme mümkün değilse şartların oluşması halinde taşınmazın satış suretiyle ortaklığının giderilmesine karar verilebilir.
Satış sonucunda elde edilen bedel, mirasçıların veya paydaşların hakları oranında dağıtılır.
Bir Mirasçı Miras Kalan Evin Satılmasını İstemiyorsa Ne Olur?
Bir mirasçının “ben evin satılmasını istemiyorum” demesi tek başına diğer mirasçıların ortaklığın sona erdirilmesini talep etmesini engellemez.
Kural olarak paydaşlardan veya mirasçılardan her biri, hukuken paylaşmayı engelleyen özel bir durum bulunmadığı sürece ortaklığın giderilmesini talep edebilir.
Dolayısıyla bir mirasçının satış istememesi, taşınmazın mahkeme yoluyla paylaşılması veya satışının hiçbir şekilde mümkün olmadığı anlamına gelmez.
Bununla birlikte uyuşmazlığın niteliğine göre terekenin elbirliği mülkiyetine tabi olup olmadığı ve izlenecek hukuki yol ayrıca değerlendirilmelidir.
Mirasçılardan Biri Miras Kalan Evde Oturuyorsa Ne Olur?
Mirasçılardan birinin miras kalan taşınmazı kullanması uygulamada çok sayıda uyuşmazlığa neden olmaktadır.
Bir mirasçının taşınmazı kullanıyor olması, tek başına diğer mirasçıların mülkiyet veya miras haklarını ortadan kaldırmaz.
Ancak diğer mirasçıların taşınmazdan yararlanmasının engellenmesi halinde, olayın özelliklerine göre kullanım bedeli/ecrimisil talebi gündeme gelebilir.
Özellikle mirasçının diğer mirasçıları taşınmazdan açıkça dışlaması, kullanımına engel olması veya taşınmazdan tek başına ekonomik menfaat sağlaması halinde uyuşmazlığın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Ecrimisil taleplerinde intifadan men koşulu ve bu koşulun istisnaları önem taşıdığından, her somut olay kendi özelliklerine göre incelenmelidir.
Mirasçılardan Biri Miras Kalan Evi Kiraya Verebilir mi?
Miras kalan bir taşınmazın bir mirasçı tarafından tek başına kiraya verilmesi, özellikle terekenin henüz paylaşılmadığı durumlarda hukuki uyuşmazlıklara neden olabilir.
Miras ortaklığında terekeye dahil mallar üzerinde mirasçıların hakları ve yönetim yetkileri, sıradan paylı mülkiyetten farklı özellik gösterebilir.
Bu nedenle bir mirasçının diğer mirasçıların bilgisi veya rızası olmadan taşınmazı kiraya vermesi halinde;
kira sözleşmesinin hukuki durumu, elde edilen kira gelirleri, diğer mirasçıların payları ve taşınmazın kullanım şekli ayrıca değerlendirilmelidir.
Diğer mirasçıların, koşulları oluşmuşsa elde edilen gelirlerden miras paylarına karşılık gelen tutarları talep etmeleri gündeme gelebilir.
Miras Kalan Evde Bir Mirasçı Kilidi Değiştirirse Ne Olur?
Bir mirasçının miras kalan taşınmazı tamamen kendi kullanımına alarak diğer mirasçıların girişini engellemesi, diğer mirasçıların haklarını ortadan kaldırmaz.
Örneğin taşınmazın kilidinin değiştirilmesi, diğer mirasçılara anahtar verilmemesi veya açıkça “bu taşınmaza giremezsiniz” denilmesi, taşınmazdan yararlanmanın engellendiğini gösteren önemli olgular arasında değerlendirilebilir.
Böyle bir durumda somut olayın niteliğine göre müdahalenin önlenmesi, kullanım bedeli veya ortaklığın giderilmesi gibi hukuki yollar gündeme gelebilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Nedir?
Ortaklığın giderilmesi davası, bir taşınır veya taşınmaz üzerindeki ortak mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesini amaçlayan davadır.
Uygulamada izale-i şuyu davası olarak da bilinmektedir.
Miras kalan taşınmazlarda mirasçıların paylaşım veya satış konusunda anlaşamaması halinde en sık başvurulan hukuki yollardan biridir.
Mahkeme, uyuşmazlığın ve malın özelliklerine göre ortaklığın aynen taksim veya satış suretiyle giderilmesini değerlendirebilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Ev Açık Artırmayla mı Satılır?
Taşınmazın aynen bölünmesi mümkün değilse ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilebilir.
Satış aşamasında taşınmazın değeri belirlenir ve mevzuatta öngörülen usule göre satış işlemleri gerçekleştirilir.
Bu nedenle “ortaklığın giderilmesi davası açılırsa ev mutlaka diğer mirasçılardan birine verilir” şeklindeki düşünce doğru değildir.
Davanın sonucunda taşınmazın satılması ve satış bedelinin hak sahipleri arasında paylaştırılması söz konusu olabilir.
Satış Sadece Mirasçılar Arasında Yapılabilir mi?
Ortaklığın giderilmesi davalarında önemli konulardan biri de satışın kimler arasında gerçekleştirileceğidir.
Satışın yalnızca paydaşlar arasında yapılabilmesi için bütün paydaşların buna rıza göstermesi gerekir.
Bu konuda tüm paydaşların anlaşması bulunmuyorsa satışın yalnızca mirasçılar veya paydaşlar arasında gerçekleştirilmesi talep edilemez.
Bu nedenle ortaklığın giderilmesi davasında satış aşamasına geçilmeden önce mirasçıların bu konudaki iradelerinin de değerlendirilmesi önemlidir.
Bir Mirasçı Diğer Mirasçıların Payını Satın Alabilir mi?
Evet. Mirasçılar anlaşabiliyorsa mirasçılardan birinin diğer mirasçıların paylarını devralması mümkündür.
Bu yöntem özellikle aileye ait bir taşınmazın üçüncü kişiye satılmasının istenmediği durumlarda tercih edilebilir.
Tarafların taşınmazın değeri ve devir koşulları konusunda anlaşması halinde mahkeme yoluna başvurulmadan da ortaklığın sona erdirilmesi mümkün olabilir.
Ancak tapu işlemleri, vergisel sonuçlar ve terekenin hukuki durumu işlem öncesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Miras Payı Başkasına Satılabilir mi?
Miras payının veya miras kalan taşınmazdaki hakkın devri bakımından terekenin henüz paylaşılmamış olması, mülkiyetin türü ve yapılmak istenen işlemin niteliği önemlidir.
Bu nedenle “mirasçılardan biri istediği zaman evdeki payını herhangi bir kişiye satabilir” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değildir.
Özellikle miras ortaklığı devam ederken bir mirasçının miras payının devri ile belirli bir tereke malındaki mülkiyet payının devri birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.
Bu nedenle üçüncü kişiye yapılacak devirlerde işlemin hukuki niteliğinin önceden belirlenmesi önem taşımaktadır.
Mirasçılar Anlaşamıyorsa Arabuluculuk Zorunlu mu?
Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekmektedir.
Arabuluculuk aşaması, özellikle taşınmazın mirasçılardan biri tarafından satın alınması, taşınmazın birlikte satılması veya satış bedelinin nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşmaya varılması bakımından önem taşıyabilir.
Anlaşma sağlanamazsa gerekli şartların bulunması halinde ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasını Tek Bir Mirasçı Açabilir mi?
Evet. Ortaklığın sona erdirilmesini isteyen mirasçının diğer mirasçıların tamamının onayını alması gerekmez.
Tek bir mirasçı da gerekli hukuki koşulların bulunması halinde ortaklığın giderilmesini talep edebilir.
Diğer mirasçıların satış istememesi veya davaya karşı çıkması, tek başına davanın açılmasını engellemez.
Mirasçılar Arasında Anlaşma Sağlanırsa Dava Açmak Gerekir mi?
Hayır. Mirasçılar mirasın paylaşımı konusunda anlaşabiliyorsa uyuşmazlığın mutlaka mahkemeye taşınması gerekmez.
Hatta çoğu durumda tarafların taşınmazların değeri, paylaşım şekli ve varsa denkleştirme bedelleri konusunda anlaşması; uzun sürebilecek bir yargılama ve satış sürecine göre daha hızlı bir çözüm sağlayabilir.
Ancak özellikle birden fazla taşınmaz, kira geliri, geçmiş dönem kullanım bedeli veya miras paylarına ilişkin başka uyuşmazlıklar bulunuyorsa hazırlanacak anlaşmanın tüm bu konuları kapsaması önemlidir.
Mirasçılar Anlaşamazsa Hangi Davalar Açılabilir?
Miras uyuşmazlığının niteliğine göre başvurulacak hukuki yol değişmektedir.
Somut olayda mirasın paylaşılması, ortaklığın giderilmesi, tapu iptal ve tescil, tenkis, muris muvazaası, ecrimisil, müdahalenin önlenmesi veya miras sebebiyle istihkak gibi farklı dava ve talepler gündeme gelebilir.
Bu nedenle yalnızca “mirasçılar anlaşamıyor” bilgisinden hareketle her uyuşmazlıkta aynı davanın açılması doğru değildir.
Öncelikle terekenin kapsamı, tapu kayıtları, mirasçıların payları ve uyuşmazlığın sebebi belirlenmelidir.
Miras Uyuşmazlıklarında Avukat Desteği
Mirasçılar arasında anlaşmazlık bulunması halinde ilk olarak terekeye dahil malvarlığının, tapu kayıtlarının ve mirasçıların hukuki durumunun belirlenmesi önemlidir.
Özellikle miras kalan taşınmazın satılamaması, mirasçılardan birinin imza vermemesi, taşınmazın bir mirasçı tarafından tek başına kullanılması veya kiraya verilmesi ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında izlenecek hukuki yol somut olayın özelliklerine göre değişebilir.
Avukat Gizem Güçlü Karataş Hukuk Bürosu olarak miras hukuku uyuşmazlıklarında; mirasın paylaşılması, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), miras kalan taşınmazların satışı, mirasçılar arasındaki kullanım ve kira geliri uyuşmazlıkları ile tapu ve miras davalarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.
Sık Sorulan Sorular
Mirasçılardan biri imza vermezse ev satılabilir mi?
Tüm taşınmazın anlaşmalı şekilde satışı mümkün olmayabilir. Ancak bir mirasçının imza vermemesi ortaklığın süresiz devam edeceği anlamına gelmez; koşulları varsa ortaklığın giderilmesi talep edilebilir.
Mirasçılardan biri evi satmak istemezse ne olur?
Diğer mirasçı veya mirasçılar hukuki şartları varsa ortaklığın giderilmesi yoluna başvurabilir.
Tek bir mirasçı ortaklığın giderilmesi davası açabilir mi?
Evet. Diğer mirasçıların tamamının dava açılmasına onay vermesi gerekmez.
Miras kalan evde tek bir mirasçı oturabilir mi?
Bir mirasçının taşınmazı kullanması diğer mirasçıların haklarını ortadan kaldırmaz. Diğer mirasçıların kullanımının engellenmesi halinde somut olayın şartlarına göre ecrimisil veya başka hukuki talepler gündeme gelebilir.
Miras kalan ev açık artırmayla satılabilir mi?
Ortaklığın aynen bölünerek giderilmesi mümkün değilse satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmesi mümkündür.
Mirasçılar arasında satış yapılabilir mi?
Ortaklığın giderilmesi kapsamında satışın yalnızca paydaşlar arasında gerçekleştirilmesi bütün paydaşların rızasına bağlıdır.
Miras davasından önce arabuluculuk gerekir mi?
Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava öncesinde zorunlu arabuluculuk süreci bulunmaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Miras uyuşmazlıklarında terekenin niteliği, mülkiyet şekli, tapu kayıtları ve mirasçıların somut hukuki durumları ayrıca değerlendirilmelidir.